อุทยานแห่งชาติกุยบุรี ตั้งอยู่ที่ อ.ปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์

ข้อมูล มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในท้องที่ ตำบลเขาจ้าง อำเภอปราณบุรี ตำบลศิลาลัย ตำบลศิลาลอย ตำบลไร่เก่า ตำบลไร่ใหม่ กิ่งอำเภอสามร้อยยอด อำเภอปราณบุรี ตำบลหาดขาม ตำบลสามกระทาย ตำบลกุยบุรี และตำบลบ่อนนอก ตำบลอ่าวน้อย ตำบลเกาะหลัก ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นป่าต้นน้ำลำธาร ประกอบด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญและมีค่า เช่น พันธ์ไม้ของป่า สัตว์ป่า ตลอดจนทิวทัศน์ที่สวยงาม เพื่อให้คงอยู่ในสภาพธรรมชาติเดิม มิให้ถูกทำลายหรือเปลี่ยนแปลงไป เพื่อประโยชน์แก่การศึกษาและรื่นรมย์ของประชาชน มีเนื้อที่ประมาณ 969 ตารางกิโลเมตร หรือ 605,625 ไร่
ประวัติความเป็นมา
จากสถานการณ์ป่าไม้ในปัจจุบัน พบว่าพื้นที่ป่าไม้ถูกทำลายจนน่าวิตกว่าจะมีปริมาณไม่เพียงพอที่จะรักษาสมดุลย์ธรรมชาติเอาไว้ ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดกรณีอันน่าสลด หากไม่เร่งดำเนินการรักษาสภาพธรรมชาติเอาไว้ ดังนั้น กรมป่าไม้จึงมีคำสั่ง ที่ 475/2532 ลงวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2532 โดยให้ นาย จุมพล เจริญสุขพาณิชย์ เจ้าพนักงานป่าไม้ 4 กองอุทยานแห่งชาติ ไปดำเนินการสำรวจเบื้องต้นที่ป่าบริเวณวนอุทยานปราณบุรี และพื้นที่ใกล้เคียงเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าคลองเก่า - คลองคอย และกรมป่าไม้มีคำสั่ง ที่ 1627/2532 ลงวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2532 โดยให้ นาย สรรเพชร ราคา เจ้าพนักงานป่าไม้ 5 กองอุทยานแห่งชาติ ไปดำเนินการสำรวจเพิ่มเติมเพื่อดำเนินการจัดตั้งพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติกุยบุรี ให้เป็นอุทยานแห่งชาติตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 โดยให้ทำหน้าที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติกุยบุรี ผลการสำรวจพบว่า สภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน เป็นป่าผืนใหญ่อยู่ทางทิศตะวันตกติดต่อกับชายแดนพม่า เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาตะนาวศรี ประกอบด้วยป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ หนาแน่นด้วยพันธุ์ไม้ที่มีค่าทางเศรษฐกิจมากมาย เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ซึ่งราษฎรได้บุกรุกพื้นที่ใช้ในการเพาะปลูก ( ส่วนใหญ่ทำไร่สับปะรด ) และเป็นที่อยู่อาศัย ตามหนังสือรายงานผลการสำรวจ ที่ กษ 0713 ( กร)/ 19 ลงวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2536
กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ จึงได้เสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ มีมติประชุมครั้งที่ 2/2537 เมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2537 สมควรกำหนดพื้นที่ป่ากุยบุรีให้เป็นอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้จึงได้ดำเนินการเพิกถอนป่ากุยบุรี ในท้องที่ตำบลเขาจ้าง อำเภอปราณบุรี ตำบลศิลาลอย ตำบลศิลาลัย ตำบลไร่เก่า ตำบลไร่ใหม่ กิ่งอำเภอสามร้อยยอด อำเภอปราณบุรี ตำบลหาดขาม ตำบลสามกระทาย ตำบลกุยบุรี และตำบลบ่อนนอก ตำบลอ่าวน้อย ตำบลเกาะหลัก ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อประกาศเป็น อุทยานแห่งชาติ
อุทยานแห่งชาติกุยบุรี ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 20 ก วันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2542 ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2542
สอบถามรายละเอียด อุทยานแห่งชาติกุยบุรี สำนักงานป่าไม้จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อ.เมือง จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77000 โทรศัพท์ 0-3261-1275

สถานที่ใกล้เคียงที่น่าสนใจ
- น้ำตกดงมะไฟ เป็นน้ำตกที่ลดหลั่นกันลงมา 15 ชั้น จากต้นน้ำกุยบุรีแพรกขวา มีลักษณะเป็นแก่นหินแกรนิต มีแอ่งน้ำสำหรับเล่นได้ มีความสวยงาม ร่มรื่นของสภาพป่าสองฝั่งลำธาร น้ำใสและบริสุทธิ์มาก เหมาะแก่การพักผ่อนหย่อนใจได้เป็นอย่างดี
- น้ำตกผาหมาหอน เป็นน้ำตกที่มีระดับลดหลั่นกันลงมา 3 ชั้น เกิดจากต้นน้ำกุยบุรีแพรกซ้าย มีลักษณะเป็นผาลาดสูงชันเกือบตั้งฉาก มีสายน้ำใสไหลแรงตลอดเวลา บริเวณตอนกลางมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่ และบริเวณพื้นล่างมีพันธุ์ไม้จำนวนมาก เช่น เฟิร์น ปาล์มหลายชนิด เหมาะแก่การเดินชมศึกษาธรรมชาติและพักผ่อนอย่อนใจ

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ ขับมุ่งตรงสู่ จ.เพชรบุร จากตัวเมืองเพชรบุรี ท่านจะผ่านทางเข้าหาดชะอำ ซึ่งอยู่ทางด้านซ้ายมือ (เป็นสี่แยกไฟแดง) ไม่ต้องเลี้ยว ให้ขับตรงไปอีกประมาณ 25 กม. ท่านจะถึงตัวอำเภอหัว หิน จากตัวเมืองหัวหินใช้ทางหลวงหมายเลข 3219 ประมาณหลักกิโลเมตรที่ 320 เป็นเส้นทางเข้าสู่บ้านนิคมเดินบันได (สังเกตได้จากป้ายบอกทาง) เป็นเส้นทางลาดยางประมาณ 15 กม. ต่อจากนั้นจะเป็นทางลูกรัง ขับตามทางมาเรื่อย ๆ ก็จะถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติกุยบุรี