กาฬสินธุ์ เป็นจังหวัดที่มีความอุดมสมบูรณ์จังหวัดหนึ่งในภาคอีสาน จากหลักฐานทางโบราณคดีบ่งบอกว่าเคยเป็นที่อยู่อาศัยของเผ่าละว้า ซึ่งมีความเจริญทางด้านอารยธรรมประมาณ ๑ , ๖๐๐ ปี จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์เริ่มตั้งเป็นเมืองในสมัยรัตนโกสินทร์ เมื่อปี พ . ศ . ๒๓๓๖ โดยท้าวโสมพะมิตร ได้อพยพหลบภัยมาจากดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงพร้อมไพร่พล และมาตั้งบ้านเรือนอยู่ริมน้ำปาว เรียกว่า “ บ้านแก่งสำโรง ” แล้วได้นำเครื่องบรรณาการเข้าถวายสวามิภักดิ์ต่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ต่อมาได้รับพระกรุณาโปรดเกล้า ยกฐานะบ้านแก่งสำโรงขึ้นเป็นเมือง และพระราชทานนามว่า “ เมืองกาฬสินธุ์ ” หรือ “ เมืองน้ำดำ ” ซึ่งเป็นเมืองที่สำคัญทางประวัติศาสตร์มาตั้งแต่สมัยโบราณกาล “ กาฬ ” แปลว่า “ ดำ ” “ สินธุ์ ” แปลว่า “ น้ำ ” กาฬสินธุ์จึงแปลว่า “ น้ำดำ ” ทั้งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้ท้าวโสมพะมิตรเป็น “ พระยาชัยสุนทร ” ครองเมืองกาฬสินธุ์เป็นคนแรก
กาฬสินธุ์อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ๕๑๙ กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมด ๗ , ๐๕๕ . ๐๗ ตารางกิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศตอนบนเป็นภูเขาตามแนวเทือกเขาภูพาน ตอนกลางเป็นเนินเขา สลับป่าโปร่ง แบ่งการปกครองออกเป็น ๑๔ อำเภอ ๔ กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ อำเภอยางตลาด อำเภอกมลาไสย อำเภอสหัสขันธ์ อำเภอสมเด็จ อำเภอกุฉินารายณ์ อำเภอท่าคันโท อำเภอเขาวง อำเภอห้วยเม็ก อำเภอคำม่วง อำเภอหนองกุงศรี อำเภอนามน อำเภอห้วยผึ้ง อำเภอร่องคำ กิ่งอำเภอสามชัย กิ่งอำเภอนาคู กิ่งอำเภอดอนจาน และกิ่งอำเภอฆ้องชัย
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อจังหวัดอุดรธานี สกลนคร
ทิศใต้ ติดต่อจังหวัดร้อยเอ็ด มหาสารคาม
ทิศตะวันออก ติดต่อจังหวัดสกลนคร มุกดาหาร
ทิศตะวันตก ติดต่อจังหวัดมหาสารคาม ขอนแก่น และอุดรธานี
ระยะทางจากอำเภอเมืองไปอำเภอ และกิ่งอำเภอต่างๆ ในจังหวัดกาฬสินธุ์
กมลาไสย ๑๒ กิโลเมตร
ยางตลาด ๑๖ กิโลเมตร
สหัสขันธ์ ๓๙ กิโลเมตร
ร่องคำ ๓๙ กิโลเมตร
สมเด็จ ๔๐ กิโลเมตร
นามน ๔๒ กิโลเมตร
ห้วยเม็ก ๔๘ กิโลเมตร
ห้วยผึ้ง ๖๐ กิโลเมตร
หนองกุงศรี ๖๒ กิโลเมตร
กุฉินารายณ์ ๗๙ กิโลเมตร
คำม่วง ๘๑ กิโลเมตร
ท่าคันโท ๙๙ กิโลเมตร
เขาวง ๑๐๓ กิโลเมตร
กิ่งอำเภอฆ้องชัย ๒๖ กิโลเมตร
กิ่งอำเภอดอนจาน ๓๒ กิโลเมตร
กิ่งอำเภอสามชัย ๘๕ กิโลเมตร
กิ่งอำเภอนาคู ๘๘ กิโลเมตร