อุทยานแห่งชาติแม่จริม อ.แม่จริม จ.น่าน

อุทยานแห่งชาติแม่จริม ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัดน่านได้ทำการสำรวจจัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2537 ได้รับประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2550 นับเป็นอุทยานแห่งชาติ ลำดับที่ 106 ของประเทศไทย มีพื้นที่ประมาณ 270,000 ไร่หรือ 432 ตารางกิโลเมตรในท้องที่อำเภอแม่จริมและอำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน สภาพป่ามีความอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญ มีร่องรอยอารยธรรมโบราณ และจุดเด่นทางธรรมชาติที่สวยงาม ตลอดจนมีสัตว์ป่าที่หายากหลายชนิด
ลักษณะภูมิประเทศ
ลักษณะพื้นที่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน สูงจากระดับน้ำทะเล ตั้งแต่ 300 – 1,652 เมตร มีเทือกเขาหลวงพระบางทอดตัวเป็นแนวกั้นกลางระหว่างประเทศไทย และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ยอดดอยที่สูงที่สุดคือ ยอดดอยขุนหมอกแม่จริม ( 1,652 เมตร ) อยู่ทางทิศตะวันออกของพื้นที่มีลำน้ำหลายสายในพื้นที่ โดยเฉพาะลำน้ำว้า ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาหลักของแม่น้ำน่านไหลผ่านทางทิศตะวันตกของพื้นที่
ลักษณะภูมิอากาศ
ลักษณะภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ได้รับอิทธิพลลมมรสุมฤดูร้อนจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม – พฤษาคม ฤดูฝน เริ่มต้นแต่เดือนมิถุนายน – ตุลาคม และฤดูหนาว ได้รับอิทธิพลลมมรสุมที่พัดพาความหนาวเย็นจากแถบขั้วโลกเหนือ เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ย 26.8 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปี 1,206.29 มิลิเมตร
พื้นพรรณและสัตว์ป่า
เนื่องจากสภาพภูมิประเทศที่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีพื้นที่ติดต่อกับป่าผืนใหญ่ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว จากระดับน้ำทะเล ตั้งแต่ 300 – 1,652 เมตร อิทธิพลของลม และปริมาณน้ำฝน ทำให้เกิดสภาพป่าชนิดต่างๆ ดังนี้ ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบเขา ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้งและป่าดิบชื้น ป่าสนเขา ป่าสนเขาผสมเต็งรัง และพื้นที่เปิดโล่งตามธรรมชาติ ไม้ที่สำคัญในพื้นที่ ได้แก่ ไม้สัก ตะเคียนทอง ยางนา ยางปาย มะค่าโมง เต็ง รัง เป็นต้น
เนื่องจากสภาพภูมิประเทศที่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีพื้นที่ติดต่อกับป่าผืนใหญ่ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว จากระดับน้ำทะเล ตั้งแต่ 300 – 1,652 เมตร อิทธิพลของลม และปริมาณน้ำฝน ทำให้เกิดสภาพป่าชนิดต่างๆ ดังนี้ ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบเขา ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้งและป่าดิบชื้น ป่าสนเขา ป่าสนเขาผสมเต็งรัง และพื้นที่เปิดโล่งตามธรรมชาติ ไม้ที่สำคัญในพื้นที่ ได้แก่ ไม้สัก ตะเคียนทอง ยางนา ยางปาย มะค่าโมง เต็ง รัง เป็นต้น
สัตว์ป่าที่สำรวจพบในพื้นที่ ได้แก่ เสือโคร่ง เสือปลา หมีควาย เลียงผา เก้ง ช้างป่า สำรวจพบนกในพื้นที่กว่า 365 ชนิด เช่น นกกก นกเปล้า นกมูม นกเขนหัวขาวท้ายแดง พบแมลงอนุรักษ์บางชนิด เช่น ผีเสื้อถุงทอง กว่างดาว ด้วงดินขอบทองแดง เป็นต้น นอกจากนี้ในพื้นที่ยังพบปลาหมูอารีย์ ซึ่งเป็นปลาหายากใกล้จะสูญพันธ์ ในลำน้ำว้าอีกด้วย
จุดเด่นและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
จากการสำรวจสภาพพื้นที่ และลักษณะภูมิประเทศของอุทยานแห่งชาติแม่จริม มีจุดเด่นทางธรรมชาติ ความอุดมสมบูรณ์ ของป่าไม้ลำน้ำ และร่องรอยอารยะธรรมโบราณ ที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ พัฒนาเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวดังนี้
การล่องแก่งโดยใช้แพยาง (ลำละไม่เกิน 8 คน) มีจุดเริ่มต้นบริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติแม่จริม ถึงจุดสิ้นสุด (ปางช้าง) ระยะทางประมาณ 7.5 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 1.30 – 2 ชั่วโมง ตลอดเส้นทางมีแก่งต่างๆให้ผจญผัยและเล่นน้ำ กว่า 8 แก่ง สองข้างทางเป็นหาดทรายและป่าไม้ อันอุดมสมบูรณ์ มีธรรมชาติ สวนหิน และหุบเขาที่สวยงามตลอดเส้นทางสามารถล่องแก่งได้ตลอดทั้งปี ยกเว้นวันที่น้ำหลาก
เส้นทางขับถรชมวิว
ตามเส้นทางหลวงจังหวัดหมายเลข 1259 (บ้านน้ำพาง – ร่มเกล้า) ระยะทาง 25 กิโลเมตร ตัดตามเส้นเขาผ่านสภาพป่าอันอุดมสมบูรณ์ ตลอดเส้นทาง สามารถจอดรถชมวิวทิวทัศน์ของหุบเขาและหมู่บ้านทะเลหมอกยามเช้า ตลอดจนชมพระอาทิตย์ตกดินได้หลายจุดระหว่างเส้นทางมีหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติแม่จริม ที่ 1 (ห้วยเต่า) ตั้งอยู่ มีบ้านพักและสถานที่ตั้งเต้นไว้บริการ สิ้นสุดเส้นทางชมวัฒธรรมความเป็นอยู่ของหมู่บ้านชาวไทยภูเขาเผ่าม้ง และโครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคง พื้นที่ลุ่มน้ำน่าน (อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)
เส้นทางเดินป่าตามลำน้ำแปง
เป็นเส้นทางติดต่อ สัญจรในอดีตระหว่างบ้านร่มเกล้ากับบ้านห้วยทรายมูล มีจุดเริ่มต้นจากบ้านร่มเกล้าถึงปากน้ำแปงบรรจบลำน้ำว้า ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร เดินตามลำน้ำแปงผ่านป่าดงดิบ และป่าเบญจพรรณระหว่างเส้นทางจะพบน้ำตกขนาดเล็กถ้ำ หน้าผา ธรรมชาติ และพรรณไม้ที่สวยงาม
เส้นทางปีนผาหน่อ
“ผาหน่อ” เป็นภูเขาหินรูปแท่งเข็ม หรือหน่อไม้ มีความสูง 824 เมตร จากระดับน้ำทะเล สันนิษฐานว่าเกิดจากการยุบตัวของพื้นดินเชิงเขาบริเวณรอบๆ เป็นหน้าผาชันเกือบ 90 องศา เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบการเดินป่าและปีนเขา หากขึ้นถึงยอดเขาจะสามารถมองเห็นทิวทัศน์ที่สวยงามได้รอบด้าน ในผาหน่อพบถ้ำที่เป็นที่อยู่ของ ค้างคาว และ เลียงผา บริเวณหน้าผาพบภาพเขียนโบราณเป็นรูปเลขาคณิตและรูปคล้ายผู้หญิงตั้งครรภ์ปรากฎอยู่ ระยะทางไป – กลับ ประมาณ 8 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง ประมาณ 6 ชั่วโมง
เส้นทางเดินป่า บ้านน้ำพาง – บ้านร่อเกล้า
เป็นเส้นทางสัญจรในอดีตของชาวบ้านร่มเกล้า ระยะทางประมาณ 8 กิโลเมตร ตามสันเขาผ่านสภาพป่าดงดิบเขาอันอุดมสมบูรณ์ มีป่าเต็งรัง ป่าสนเขา และป่าเบญจพรรณสลับบางช่วง สามารถพบเห็นนกได้หลายชนิด อากาศเย็นสบายมีทะเลหมอก หุบเขาและพรรณไม้ที่สวยงามตลอดเส้นทาง ใช้เวลาเดินทางประมาณ 5 ชั่วโมง
หมู่บ้านชาวเขาบ้านร่มเกล้า
เป็นชาวบ้านไทยภูเขาเผ่าม้ง อยู่ในพื้นที่กันออกบริเวณใจกลางพื้นที่อุทยานแห่งชาติ มีโครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงพื้นที่ลุ่มน้ำน่าน (อันเนื่องมาจากพระราชดำหริ) พื้นที่ 3 บ้านร่มเกล้า เป็นหน่วยงานจัดสรร ดูแลการใช้ประโยชน์พื้นที่ สามารถชมวิถีความเป็นอยู่วัฒนธรรม และ การดำรงชีวิตตามแบบของชาวไทยภูเขาเผาม้งได้
เส้นทางการศึกษาธรรมชาติชบาป่า
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เสด็จพระดำเนินศึกษาธรรมชาติ ในเส้นทางนี้ เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2542 ทรงพบดอกไม้ป่าสกุลเดียวกับชบา ดอกสีชมพูอมม่วงขนาด 2 – 3 ซม. พระราชทานนามว่า “ชบาป่า” (Urena lobata) ทางเดินมีระยะทางประมาณ 2 กม. จากบริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติเป็นวงรอบไปสิ้นสุดบริเวณหาดทรายริมลำน้ำว้า ผ่านสภาพป่าเต็งรัง และป่าเบญจพรรณ มีสถานีสื่อความหมายธรรมชาติ 9 สถานี ได้แก่ เต็งรังกันไฟ การทดแทน กษัยการ (ECOTONE) และ “ไทร” นักบุญแห่งป่า นักฆ่าเลือดเย็น ตามลำดับ มีจุดชมวิวทิวทัศน์ของลำน้ำว้า และขุนเขาหลายจุดใช้เวลาเดินประมาณ 1.30 ชั่วโมง
สิ่งอำนวยความสะดวก
สถานที่กางเต็นท์
ตั้งอยู่บริเวณริมน้ำว้าฝั่งตรงข้ามที่ทำการอุทยานแห่งชาติต้องนำสัมภาระเดินตามสะพานแขวนข้ามลำน้ำว้า ระยะทางประมาณ 200 เมตร ไปยังจุดกางเต็นท์ ในบริเวณมีอาคารสำหรับประกอบอาหาร มีห้องน้ำ มีไฟฟ้า และน้ำสำหรับอุปโภคไว้บริการ
ร้านสวัสดิการ
เป็นอาคารตั้งอยู่ริมน้ำว้า ห่างจากศูนย์บริการท่องเที่ยวและบ้านพักนักท่องเที่ยวประมาร 50 เมตร สำหรับรับประทานอาหาร ถ่ายภาพและชมวิวทิวทัศน์ที่สวยงามมีพื้นที่สำหรับรับประทานอาหารได้ประมา 50 – 60 คน บริเวณใกล้เคียงมีร้านค้าสวัสดิการเจ้าหน้าที่รับสั่งจองและจัดทำอาหารไว้บริการ (ต้องโทรจองล่วงหน้า)
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
อุทยานแห่งชาติแม่จริม 35 หมู่ 5 ตำบลน้ำปาย อำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน 55170 โทร. 0-5473-0040-1
สำรองที่พักได้ที่สำนักอุทยานแห่งชาติ โทร. 0-2562-0760
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธ์พืช 61 ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทร. 0-2579 -7223 -4 , 0 -2561 -2919 หรือ 0-2561-4292-4 ต่อ 724, 725
และสามารถสำรองที่พักได้ทางระบบอินเตอร็เน็ตที่ www.dnp.go.th

สามารถเดินทางไปอุทยานแห่งชาติได้ 2 เส้นทาง คือ
เส้นทางแรก จากจังหวัดแพร่ ผ่านอำเภอเวียงสา ตามเส้นทางบ้านไหล่น่าน บ้านบุญเรือง บ้านนาสา เลี้ยวขวาตามถนนไปบ้านท่าข้าม บ้านปากงุ บ้านห้วยสอน เลี้ยวซ้ายไปตามเส้นทางอำเภอแม่จริม จากปากทางบ้านห้วยทรายมูล ระยะทางประมาณ 4 กม. รวมระยะทางจากอำเภอเวียงสาถึงอุทยานแห่งชาติแม่จริมประมาณ 31 กม.
เส้นทางที่สอง จากจังหวัดน่านข้ามสะพานพัฒนาภาคเหนือ ไปตามทางหลวงหมายเลข 1168 เลี้ยวซ้ายผ่านวัดพระธาตุแช่แห้งไปตามทางหลวงสายน่าน – แม่จริม ระยะทางประมาณ 38 กม. จากอำเภอแม่จริมไปตามทางหลวงหมายเลข 1234 (บ้านนาเซีย – บ้านน้ำมวบ) ระยะทางประมาณ 15 กม. ถึงบ้านห้วยทรายมูล เลี้ยวซ้ายเข้าที่ทำการอุทยานแห่งชาตแม่จริม ระยะทาง 4 กม. รวมระยะทางจากจังหวัดน่านถึงอุทยานแห่งชาติแม่จริม 57 กม.