อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี

ข้อมูล เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีเนื้อที่ไม่มาก แต่มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์และมีจุดเด่นและธรรมชาติที่สวยงาม เช่น น้ำตก หน้าผา และถ้ำธารลอด ที่นับว่าเป็นสิ่งมหัศจรรย์ที่เกิดจากการยุบตัวของหินปูน ประกอบกับการกัดเซาะของน้ำ ทำให้เขาหินปูนกลายเป็นสะพานธรรมชาติขนาดมหึมา และมีหลักฐานแสดงถึงประวัติศาสตร์ เป็นทางเดินทัพของพม่าและกองทหารญี่ปุ่น มีเนื้อที่ประมาณ 59 ตารางกม. หรือ 36,875 ไร่
ประวัติความเป็นมา
กรมป่าไม้ ได้มีหนังสือ ที่ กส 0708/8531 ลงวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ถึงจังหวัดกาญจนบุรี ให้ความเห็นชอบในการสำรวจป่าโครงการทำไม้กระยาเลยหนองรี - ห้วยแม่พลูฝั่งซ้าย ( กจ. 6 ) เพื่อกำหนดพื้นที่บางส่วนเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2517 กรมป่าไม้ได้จัดตั้งวนอุทยานถ้ำธารลอดขึ้น ต่อมา กองอุทยานแห่งชาติ ได้มีหนังสือที่ กส 0808/656 ลงวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 ให้วนอุทยานถ้ำธารลอด ( นายช่อ พงษ์รุ่งทรัพย์ หัวหน้าวนอุทยานดถ้ำธารลอด ) ทำการสำรวจป่าถ้ำธารลอดเพื่อยกฐานะเป็นอุทยานแห่งชาติ ปรากฏว่าพื้นที่ดังกล่าวมีจุดเด่นและมีธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง โดยเฉพาะถ้ำธารลอดมีลำห้วยไหลผ่านทะลุภูเขา เกิดเป็นถ้ำที่มีเพดานเป็นรูปโดมขนาดใหญ่สวยงาม เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เด่นเป็นพิเศษ มีสภาพป่าที่สมบูรณ์เป็นที่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ตามหนังสือรายงานผลการสำรวจ ที่ กส 0808 ( ถล)/ 14 ลงวันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2519 ตลอดจนมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่าเป็นทางเดินทัพของพม่าและกองทัพญี่ปุ่น กรมป่าไม้จึงได้เสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ได้มีมติในคราวประชุมครั้งที่ 2/2519 เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2519 ให้กำหนดพื้นที่ดังกล่าวเป็นอุทยานแห่งชาติ โดยมีพระราชกฤษฎีกากำหนดพื้นที่บริเวณที่ดินป่าหนองรี ในท้องที่อำเภอเขาโจด อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี ให้เป็น อุทยานแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2523 ซึ่งประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 97 ตอนที่ 20 ลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 เป็น อุทยานแห่งชาติลำดับที่ 17 ของประเทศไทย โดยใช้ชื่อว่า อุทยานแห่งชาติถ้ำธารลอด
ต่อมาคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ได้พิจารณาเห็นว่าในวาระการเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ และการที่พื้นที่ในเขตอุทยานแห่งชาติแห่งนี้ในอดีตได้ใช้เป็นเส้นทางในการรบพุ่งกันระหว่างกองทัพไทยกับกองทัพพม่า ซึ่งมีหลักฐานปรากฏ เช่น ซากอาวุธโบราณ โครงกระดูกและเครื่องรางของขลังต่างๆ และพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้เคยประทับในสมัยที่มีการรบทัพจับศึกกับพม่าในเขตจังหวัดกาญจนบุรีอยู่บ่อยครั้ง จึงได้มีมติเมื่อคราวประชุมครั้งที่ 4/2524 เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2524 ว่าสมควรที่จะขอพระราชทาน พระนามาภิไธยของ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เป็นชื่ออุทยานแห่งชาติแห่งนี้ โดยใช้ชื่อว่า อุทยานแห่งชาติพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติแด่พระองค์ และเป็นสิริมงคลแก่อุทยานแห่งนี้สืบไป ซึ่งสำนักเลขาธิการ ได้มีหนังสือ ที่ รล 0002/6924 ลงวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2525 ว่าได้นำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทแล้ว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่ออุทยานแห่งชาติถ้ำธารลอดใหม่ว่า อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์
กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ ได้ทำพิธีเปิดป้ายอุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2525 โดยปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ( ดร.เถลิง ธำรงนาวาสวัสดิ์ ) เป็นประธานในพิธี เป็น อุทยานแห่งชาติลำดับที่ 17 ของประเทศไทย
สอบถามรายละเอียดอุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ ปท.หนองปรือ อ.หนองปรือ จ.กาญจนบุรี 71220

สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงที่น่าสนใจ
ถ้ำธารลอดใหญ่ จากถ้ำธารลอดน้อยมีทางเดินติดต่อไปถึงถ้ำธารลอดใหญ่ ระยะทางประมาณ 2 กม. มีลักษณะ คล้ายสะพานธรรมชาติ มีความสวยงาม และยังมีหลักฐานปรากฏว่าบริเวณนี้เป็นที่ฝังศพของมนุษย์โบราณ จากการค้นพบโครงกระดูกเป็นจำนวนมาก
ถ้ำธารลอดน้อย ตัวถ้ำมีความยาวประมาณ 300 เมตร ปากถ้ำกว้างประมาณ 25 เมตร สูงประมาณ 10 เมตร ภายในถ้ำมี หินงอกหินย้อย ต่างๆ ส่วนธารน้ำไหลที่ไหลลอดใต้ถ้ำ จะทำให้บรรยากาศร่มรื่นเย็นสบาย จากถ้ำธารลอดน้อยจะมีทางติดต่อไปถึงถ้ำธารลอดใหญ่ได้
น้ำตกไตรตรึงษ์ มีจำนวน 3 ชั้น อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยาน ฯ ประมาณ 1.5 กม. เหมาะแก่การพักผ่อน
น้ำตกธารเงิน - ธารทอง มีจำนวน 7 ชั้น มีความสวยงามมาก เหมาะแก่การท่องเที่ยว
ในด้านประวัติศาสตร์ มีหลักฐานที่น่าสนใจ กล่าวคือ สันนิษฐานว่า บริเวณนี้อยู่ในเส้นทางที่กองทัพพม่ายกมาตีกรุงศรีอยุธยา พบซากอาวุธโบราณ โครงกระดูก เครื่องรางของขลังอยู่กระจายทั่วไป และในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพญี่ปุ่นได้ใช้เส้นทางนี้ในการเดินทัพด้วยเช่นกัน

จากกรุงเทพฯ ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) ผ่าน จ.นครปฐม ขับมาประมาณ 9 กม. จะพบสะพานลอยข้ามไปทาง จ.กาญจนบุรี ขับไปตามทางหลวงหมายเลข 323 ขับมาประมาณ 7 กม. ท่านจะพบสี่แยก ให้ท่านเลี้ยวขวา ( แยกซ้ายไปบ้านโป่ง ตรงไปคือถ้ำค้างคาว) เพื่อไปยัง อ.เมืองกาญจนบุรี จากนั้นมุ่งหน้าสู่สี่แยกแก่งเสี้ยน ให้ขับไปทาง อ.ศรีสวัสดิ์ เส้นทางหลวงหมายเลข 3199 เป็นระยะทาง 20 กม. เลี้ยวขวาที่ตลาดอำเภอลาดหญ้าไปทางอำเภอบ่อพลอยอีกประมาณ 30 กม. ถึงหนองปรือ และมุ่งสู่ถ้ำธารลอดอีกประมาณ 20 กม. ก็จะถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์