พระธาตุขามแก่น ตั้งอยู่ในวัดเจติยภูมิ (วัดพระธาตุขามแก่น) ต.บ้านขาม อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น

สร้างขึ้นประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 25 ตามประวัติโดยย่อพระธาตุขามแก่นกล่าวว่า นับแต่การเสด็จดับขันธปรินิพพานของสมเด็จพระสัมมาสมพุทธเจ้า พระบรมสารีริกธาตุได้ถูกนำไปประดิษฐานในที่ต่าง ๆ หนึ่งในพระบรมสารีริกธาตุเหล่านั้น คือ พระอังคารธาตุ (ฝุ่น) ซึ่งพระยาหลังเขียวโมริยกษัตริย์ได้นำไปประดิษฐานไว้ที่ประเทศกัมพูชา แต่เมื่อทราบว่า พระมหากัสสปะเถระเจ้า พร้อมด้วยพระอรหันต์ 500 องค์ นำพระอุรังคธาตุ (กระดูส่วนอก) ไประดิษฐานที่ภูกำพร้า (พระธาตุพนมในปัจจุบัน) พระยาหลังเขียวโมริยกษัตริย์และพระอรหันต์อื่น ๆ อีก 9 องค์ จึงจะอัญเชิญพระอังคารธาตุไปบรรจุไว้ในพระธาตุพนมด้วย ขณะเดินทางได้พักแรมที่ดอนมะขามแห่งหนึ่ง โดยได้นำพระอังคารธาตุวางพักไว้บนตอมะขามใหญ่ที่ตายแล้วเหลือแต่แก่น ครั้งไปถึงปรากฎว่าพระธาตุพนมสร้างเสร็จแล้ว จึงนำพระอังคารธาตุกลับเส้นทางเดิม เมื่อมาถึงดอนมะขามซึ่งเคยพักแรมครั้งก่อน ได้เห็นต้นมะขามใหญ่ที่เหลือแต่แก่นกลับลุกขึ้นผลิดอก ออกผล แตกกิ่งก้านสาขา มีใบเขียวชะอุ่มเป็นที่อัศจรรย์ จึงได้ก่อสร้างพระธาตุครอบต้นมะขาม และบรรจุพระอังคารธาตุไว้ภายใน และเรียกชื่อว่า "พระธาตุขามแก่น" ส่วนพระอรหันต์ทั้ง 9 องค์ เมื่อดับขันธปรินิพพาน ชาวเมืองได้นำเอาอัฐิธาตุของพระองค์ท่านบรรจุไว้ในพระธาตุองค์เล็ก โดยเรียกพระธาตุองค์ใหญ่ว่า "ครูบาทั้งเก้าเจ้ามหาธาตุ" และพระธาตุองค์เล็กเรียกว่า "ครูบาทั้งแปด"
พระธาตุขามแก่นถือว่าเป็นโบราณสถานที่สำคัญของจังหวัดขอนแก่น
เทศกาลประจำปี จะมีงานในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 จะมีงานฉลองและนมัสการพระธาตุเป็นประจำ

ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 209 (ขอนแก่น-กาฬสินธุ์) ห่างจากตัวเมืองไปประมาณ 12 กิโลเมตร เมื่อข้ามลำน้ำพองแล้ว เลี้ยวซ้ายเข้าบ้านโคกสีไปอีกประมาณ 14 กิโลเมตร หรืออีกเส้นทางหนึ่ง ไปตามถนนกสิกรทุ่งสร้าง-ค่ายศรีพัชรินทร์-บ้านโคกท่า ถึงสะพานข้ามแม่น้ำพอง เลี้ยวขวาจะเจอป้ายไปพระธาตุขามแก่นอีกประมาณ 10 กิโลเมตร